Doğa Akvaryumu'nda Gölge Seven Bitkilerin Bakımı

Doğa Akvaryumu'nda Gölge Seven Bitkilerin Bakımı

18 Aralık 2017
Paylaş:

Fotoğtaf: Takashi Amano

Yazar: Takashi Amano

Bitkili sualtı tasarım dehası, Doğa Akvaryumu tasarımının uzun süreli keyfi için eğreltiotlarının (fern), yosunların (moss) ve diğer gölge seven bitkilerin bakımını tartışıyor.

Geçen ay, Doğa Akvaryumu’ndaki gövdeli bitkiler ve ön plan bitkileri gibi nispeten hızlı büyüyen sucul bitkilerin budanma yöntemini tartıştım. Bu ay; eğreltiotları, mosslar ve Cryptocoryne ve Anubias cinsindeki bitkiler gibi gölge seven bitkiler için doğru bakım yöntemlerini açıklayacağım.

Gölge seven bitkiler çoğunlukla orta planda, ağaç parçalarına (driftwood) veya kayalara tutturulmuş şekilde veya kompozisyon malzemesinin etrafına ekili olduğu bir tasarımda kullanılır. Doğa Akvaryumu için vazgeçilmez bir bitki gurubunu oluştururlar. Gölge seven bitkiler genellikle gövdeli bitkiler gibi ışık seven bitkilerin çok sayıda kullanıldığı bir düzende kullanılır. Aslında, sadece ışık seven bitkilerden oluşan bir düzen nadiren bulunur. Gölge seven bitkiler, koyu yeşil ve kahverengi gibi derin sönük renklerde olurlar. Parlak renkli, ışık seven bitkilere karşı güzel bir kontrast oluştururlar ve bir düzenin görsel etkisini keskinleştirebilirler.

Yavaş ve İstikrarlı Büyüme

Gölge seven bitkiler hızlı büyüyen ışık seven bitkiler ile karşılaştırıldığında daha yavaş büyürler. Bir düzen ilk kurulduğunda ışık seven bitkiler canlılıklarından dolayı güçlü varlık gösterirler. Tasarım uzun süre muhafaza edildiğinde, ışık seven bitkiler bu canlılıklarının bir kısmını kaybederler. Aksine, gölge seven bitkilerin yaprakları yoğunlaşır ve zaman içinde varlıklarını arttırmaya başlarlar. Gölge seven bitkilerin sıklıkla kullanılmasının nedenlerinden biri, doğa manzarasının mevsimlerle değiştiği gibi tasarımda da böyle bir değişikliğin tadını çıkarmamızdır.

Gölge seven bitkiler, gövdeli bitkiler arka planda dikildiğinde orta plan için de yararlıdır. Gövdeli bitkiler büyüdükçe, gövdelerinin alt kısımlarındaki yaprakları kaybederler; böylece alt kısımları oldukça çirkin gözükürler. Orta zemine, yavaş büyüyen ve dolayısıyla çok az değişen gölge seven bitkiler ekildiğinde, gövdeli bitkilerin alt kısmı etkili bir şekilde gizlenebilir. Gövdeli bitkiler kesildikten sonra ve tasarım geçici olarak sucul bitkilerden yoksun olduğunda, gölge seven bitkiler orta zeminde kalırsa tasarım hâlâ görülmeye değer olur. Yukarıda listelenen nedenlerden dolayı, gölge seven bitkiler genellikle Doğa Akvaryumu’nun orta alanında kullanılır.

Gölge Seven Bitkileri Budamak

Gölge seven bitkiler nispeten yavaş büyüdüklerinden dolayı bakıma sıkça ihtiyaç duymazlar. Bununla birlikte, büyümeleri göze çarpmayabilirken istikrarlı bir şekilde büyürler. Yapraklarını beklenmedik bir şekilde, boşluğu boğacak şekilde, bir cam yüzeyine karşı büyüdüğünü bulabilirsiniz. Bolbitis ve Cryptocoryne'in büyük yaprakları tasarımın dengesini yok etmeden önce tabanlarının yakınından kesilmelidir; zira şaşırtıcı derecede büyük olabilirler. Yaprakların büyük şekilde büyümelerine izin verilirse, yaprak sapları uzun olur ve tabanlarına yakın yerlerde seyrek görünmelerini sağlar. Eski yaprakları kesmek, bitkiyi yeni yapraklar çıkarmasına teşvik eder ve bitki daha dolgun görünür.

Cryptocoryne, yeni bitkiler oluşturan kapalı bir yeraltı gövdesi tarafından yayılır. Yeni bitkiler, orijinal bitkiden uzakta çıkma eğilimi gösterirler ve bu da tasarımı bozabilir. Böyle yeni bir bitkinin, toprakaltı gövdesinden kesilip daha uygun bir yere yerleştirilmesi gerekir.

Anubias da aynen Bolbitis gibi eğreltiotlarıda, ağaç parçaları ya da kayalara tutundurularak kullanılır. Anubias daha da yavaş büyüdüğünden dolayı eğer yaprakları çok fazla kesilirse eski haline dönmeleri çok uzun zaman alır. Bu nedenle, en fazla, yalnızca sararan veya alg kaplanan yapraklar çıkarılmalıdır. Siyah sakal yosunu yaprakların uçlarında yetişmeye meyillidir ve yeşil nokta yosunları da üzerlerinde yetişebilir; bu yosun sorunlarını kontrol altına almak için bir akvaryuma erkenden Siamese Uçan Tilki ve Otocinclus eklemenizi öneririm.

Mossların Bakımı

Yosunlar, özellikle Willow moss, Doğa Akvaryumu’nda en sık kullanılan gölge seven bitkilerden biridir. Yosunlar doğal sakin bir atmosferi ve zamanın geçmesini ifade etmek için uygundur; bu da doğal dünyanın kusurluluğunun ve geçiciliğinin takdir edilmesine odaklanan bir Japon estetiği olan wabi-sabi'nin sanatsal konseptiyle bağdaşır.

Willow moss bir nesneye sıkı sıkıya bağlı olarak büyümeye meyilli olduğu için, ağaç parçalarının ve kayaların yüzeylerini örtmek için kullanılır. Yine de, onu iyi durumda tutmak için özel bir teknik gerekir. Willow moss, ilk önce ağaç parçalarının veya kayaların yüzeyine ince bir şekilde yayılmalı ve göze çarpmayan renkte pamuklu bir ipliklerle emniyete alınmalıdır. Yosun büyüdükçe bileşik yapraklardan bazıları dışarı çıkmaya başlar. Bu başıboş bileşik yapraklar makasla dikkatlice kesilmelidir.

Yosun kalın bir keçe haline geldiğinde, ışığın nüfuz etmediği alt kısım bozulacaktır. Bu nedenle yüzeye yapışık büyüyen bölüme ışığın ulaşmasına izin vermek için üst bölüm çok kalınlaşmadan el yordamı ile kesilmelidir. Bu işlemi tekrar ederek, Willow moss ağaç parçası (driftwood) yüzeyine güvenli bir şekilde tutunan güzel ince bir tabaka halinde büyüyecektir.

Willow moss yüzeye iyi tutunmazsa, güzel bir tabaka halinde olmasını sağlamak için elle koparılmak yerine, yüzey üzerinde makas ile kesilmelidir. Bir yosunun büyümesini kontrol etmek için kullanılacak yöntem (makasla kesme veya elle koparma), tutunma durumuna bağlı olarak değişecektir.

Takashi Amano,"Maintaining Shade-Loving Plants in the Nature Aquarium", Tropical Fish Hobbyist Magazine, Kasım 2007

T-Soft E-Ticaret Sistemleriyle Hazırlanmıştır.