Doğa Akvaryumu’nu Arındırmak için Budamak

Doğa Akvaryumu’nu Arındırmak için Budamak

11 Aralık 2017
Paylaş:

Fotoğraf: Takashi Amano

Yazar: Takashi Amano

Bitkili akvaryumların usta tasarımcısı akvaryumların tasarımını zaman içerisinde geliştirmek ve bakımlarını yapmak için Doğa Akvaryumu’ndaki bitkilerin budanması üzerine kullandığı yöntemleri paylaşıyor.




Önceki yazılarımda çoğunlukla Doğa Akvaryumu tarzında sucul bitki tasarımı yaratmak ve sucul bitkilerin yetiştirilme yöntemlerinden bahsetmiştim. Doğa Akvaryumu estetiği sadece sucul bitkilerin düzenlenmesinde değil, bu bitkilerin zaman içerisinde büyümesi ile önem taşır ve böylece, akvaryumda doğal bir manzara yakalanır. Bunun olabilmesi için de sucul bitkiler sağlıklı büyümelidir.




Fakat, sadece bitkilerin yetiştirilmesi güzel bir görüntü elde etmeye yetmez. Farklı sucul bitkiler farklı hızlarda büyürler ve akvaryumların da bu bitkileri barındıracak belli bir sınırı vardır. Akvaryum içindeki kompozisyon ne kadar iyi tasarlansa da ya da bitkiler ne kadar dikkatli bir şekilde düzenlense de, kontrolsüz bırakılan, hızlı büyüyen bitkiler akvaryumdaki boş alanları hemen kaplayacak ve akvaryum tasarımı mahvolacaktır. Bu nedenle Doğa Akvaryumu düzenlemesindeki sucul bitkilerin miktarını kontrol altına almak için bu bitkilerin budanması gerekmektedir.




Doğa Akvaryumu’nda budama yalnızca bir tasarımın korunması için değil, aynı zamanda, bitmiş düzeni arındırmak için de tekrar tekrar yapılmaktadır. Genelde kullandığım üç tane budama yöntemim vardır; ilk yöntem, gövdeli bitkileri çalı biçimine getirmek; ikincisi, yavaş büyüyen bitkilerin ön planda birbirine dolanmasını önlemek ve son olarak da üçüncüsü, düzgün bir sualtı tasarımının korunması için çok genişlemiş Cryptocoryne ve eğerli otlarının (fernlerin) yapraklarının budanması.


Arka ve Orta Plan



Birçok sucul bitki olağanüstü bir üreme yeteneğine sahiptir ve budandıklarında bile ard arda yeni gövdeler ve yapraklar çıkarabilir. Özellikle gövdeli bitkiler birkaç yerden filizlenir ve düzenli yapılan budamalar sonucu çalı biçimini alırlar. Düzenli yapılan budamalar sonucu, gövdelerin ve yaprakların yoğunluğu artar ve çok güzel çalılıklar elde edilir.
Genelde yeni ekilmiş gövdeli bitkilerin tomurcuklarının uzun ve yapraklarının da geniş olabilmesine rağmen, akvaryum içindeki ortamın iyi olması durumunda, budama ile bu tomurcuklar kısalır ve yapraklar aynı şekilde küçülürler. Çoğunlukla akvaryumun ön kısmına ekilen Glossostigma bitkisi için de aynı şey geçerlidir. Ekildikten hemen sonra çıkan yapraklar kısmen daha büyüktür, fakat düzenli budamayla birlikte küçülür ve daha sık çıkmaya başlar.




Gövdeli bitkiler, makas açısını değiştirerek biçimlendirilir; böylece kesik yüzeyler yumuşak bir küre oluşturur. İlk budama esnasında, gövdeler kısa kesilir. Daha sonraki budamalarda ise, gövdeler gittikçe daha uzun bırakılacak şekilde kesilirler. Bunu yapmak, gövdeli bitkileri birden fazla dal oluşturmak için teşvik eder ve yoğun çalılıklar oluştururlar. Kesilmiş olan gövdeler ise çıkarılmalıdır ve bunlar başka bir akvaryumda yetiştirilebilir.




Sucul bitkileri budamak için uzun ve çok keskin bıçakları olan, özel yapılmış (düz tip) makaslar kullanılması gerekir. Daha uzun bıçaklar geniş bir şeridi kesebilir ve gövdeli bitkileri çalı şekillerine sokmak için çok uygundur. Budama yapılırken keskin makaslar sucul bitkilere daha az zarar verir ve bitkiler keskin bir makasla kesildiği zaman daha kısa sürede filizlenirler.




Cryptocoryne ve eğrelti otları gibi gölge seven bitkiler, nispeten daha yavaş büyümelerine rağmen yaprakları git gide daha da genişler. Özellikle ağaç parçalarına yapışık büyüyen Bolbitis, yaprakları genişlediğinde ve ön cama çok yaklaştığı zaman, akvaryum tasarımını boğmaya meyillidir. Bu yüzden, bu durumun önüne geçmek için geniş yaprakların kesilmesi gerekir.

Ön plan bitkileri


Ön kısımda yer alan Glossostigma bitkisi, kök filizlerinden meydana gelen kalın bir tabaka oluşturur ve ışığın iyi nüfuz etmediği alt kısımları ölmeye başlar. Bu yüzden Glossostigma’nın üst kısmı, daha kalınlaşmadan önce tek bir filiz katmanı bırakılacak şekilde budanmalıdır. Glossostigma’nın düzgünce ve alt katmana çok yakın budanması gerektiği için, bu bitkiyi sıradan bir budama makasıyla budamak zordur. Bu nedenle kavisli uçlu bir budama makası kullanılmalıdır. Bu makas, yatay tutmaya gerek olmaksızın, bitkiyi eşit miktarda incelterek budayabilir. Gövdeli bitkilerde de olduğu gibi keskin makaslar, Glossostigma’ya da daha az zarar verir ve yeni yaprakların daha hızlı çıkmasını sağlar.




Hair grass (Eleocharis parvula) da aynı şekilde budanmaktadır. Ayrıca, bu bitkiler rozetleri kalacak şekilde tabana yakın ve paralel şekilde budanır. Yosunlar yapraklara yapıştıgı zaman, bitki bu şekilde budanabilir. Böylece yeni yapraklar çok yakında çıkacaktır.




Ön planda bulunan bodur bitkilerden Cobra grass ve European clover’ın da yaprakları yavaş büyür ve Glossostigma gibi budandıklarında yaprakları hızlı çıkmaz. Bu bitkilerin olduğu durumlarda; rengi atmış, eski ve yosunların yapıştığı yapraklar tek tek kesilmelidir. Eğer ön plan bitkilerinin kökleri budamadan sonra açığa çıkarsa, bu kökler powder-type toprakla kapatılmalıdır. Kökler açıkta kalırsa, yeni tomurcuklar iyi büyüyemezler. Budandıktan sonra yeni çıkmış yapraklar temiz olur ve yoğun olarak büyürler.




Arka, orta ve ön plandaki bitkileri gerektiği kadar ve düzgün bir şekilde budayarak Doğa Akvaryumu tasarımı daha bitmiş ve arınmış gözükecektir.


Takashi Amano,"Trimming to Refine the Nature Aquarium", Tropical Fish Hobbyist Magazine, Ekim 2007

T-Soft E-Ticaret Sistemleriyle Hazırlanmıştır.